Mist, modder en machtige vrouwen

Wat waait er momenteel over uit de Britse eilanden? Al jaren komt er een gestage stroom van muzikale vernieuwing vanaf de andere kant van het kanaal, maar de laatste tijd zijn het vooral de vrouwen die opvallen. Artiesten die niet alleen de hitlijsten kleuren, maar ook de manier waarop we naar popmuziek luisteren en kijken. Ze tonen zich kwetsbaar en krachtig tegelijk, brengen humor en zelfspot in hun songs, en voegen zich niet naar de vrouwelijke rolmodellen van vroeger. Tijd om de denkbeeldige koffers te pakken: we reizen af naar het Verenigd Koninkrijk en Ierland om te ontdekken wat CMAT, Raye en Lola Young ons te vertellen hebben.

Let’s give it up for the sluts!
Op Primavera Sounds in Barcelona komt CMAT het podium op. Het eerste wat ze doet: rokje omhoog en haar kont in blauwe panty laten zien aan het hele publiek. De toon is gezet. Vanaf dat moment weet je dat haar show allesbehalve glad of berekend gaat zijn. Ze gooit zich in wilde choreografieën, linedanct met haar band en roept op een random moment tussen twee nummers door: ‘let’s give it up for the sluts!’. De Ierse Ciara Mary-Alice Thompson, CMAT dus, brengt humor in de vorm van country-pop.

Het is alsof CMAT tijdens haar performance constant de draak steekt met vrouwelijk zijn. Zo schreef ze het nummer ‘Take a sexy picture of me’ nadat ze veel online commentaar kreeg op haar uiterlijk. ‘Crazy’, zegt ze ter aankondiging van het nummer, ‘because you could see I’m really, really sexy.’ Nog zo’n voorbeeld: ze is haar bh vergeten. ‘Ik dacht dat ik alles had meegenomen vanmorgen’, grapt ze, om er vervolgens een verhaal van te maken over body positivity en hoe commerciële schoonheid niemand iets oplevert. CMAT durft lelijk te zijn, ondanks dat ze bloedmooi is, maakt zichzelf soms belachelijk en het plezier druipt van het podium af.

Afgelopen jaar stond CMAT op de Pyramid Stage, een van de hoofdpodia van Glastonbury. In een gesprek met Interview Magazine vertelt ze: ‘er werd me gevraagd op welk podium ik wilde spelen en ik koos direct voor Pyramid Stage, ondanks dat mensen het me afraadden. Het is het hoogst haalbare en ik zou meteen mijn kruit verschieten. Mijn reactie was: “Ik heb er vijf jaar hard voor gewerkt en je weet nooit wat er gaat gebeuren in het leven. Als er een Pyramid Stage is: I’ll fucking take it.”’ Daar stond ze dan, en haar show was echt. In plaats van een zo bombastisch mogelijk spektakel neer te zetten, wilde ze de persoonlijkheid van haar band laten zien en iedereen vrijlaten te improviseren. Dat is de essentie van haar muziek. Onder een video van BBC Radio 6 waar CMAT artist in residence is, vertelt ze over het proces achter haar laatste album EURO-COUNTRY. Een fan reageert onder de video met: ‘er is niets beter dan een vrouw zien die honderd procent zichzelf is en maakt wat ze wil maken.’ De spijker op z’n kop.

De onstuitbare opmars van Raye
Wie dit jaar een dag later op diezelfde Pyramid Stage op Glastonbury stond, is de Londense Raye. Zoals Vogue in het oktober issue van dit jaar al kopt: ‘The unstoppable rise of Raye’. Nadat ze jarenlang hits schreef voor artiesten als Beyonce en Charli xcx, besloot ze dat het tijd was om zelf haar stem te laten horen. Een gemakkelijke weg was het niet. Ze raakte in conflict met haar vorige label Polydor Records over de release van haar debuutalbum, dat jarenlang werd uitgesteld. Ze sprak zich publiekelijk uit over Polydor. Zo zou haar muziek vooral ergens stof aan het verzamelen zijn en dwong het label haar om hitlijstvriendelijke nummers uit te brengen. Ze was er naar eigen zeggen klaar mee om de beleefde popster te zijn. Daarna bracht ze onafhankelijk haar succesvolle eerste album My 21st Century Blues uit.

Wat Raye en CMAT gemeen hebben, is dat ze kwetsbaarheid durven tonen. Maar wel op totaal verschillende manieren. Raye legt de nadruk op emotionele intimiteit en pijnlijke thema’s, in een muziekstijl die onconventioneel is. Ze mengt pop met R&B en jazz, maar ook met elektronische beats. In Ice Cream Man zingt ze over seksueel geweld. Een onderwerp waar ze tijdens haar shows telkens het hart op de tong legt. Tijdens Lowlands dit jaar zegt ze: ‘Dit is geen gemakkelijk nummer om te zingen’, terwijl de emotie duidelijk op haar gezicht te zien is. Het nummer houdt haar op de been en tegelijkertijd wil ze hoop meegeven aan het publiek. Na afloop barst de emotie los: tranen bij Raye én op de festivalweide.

Rauwe vrouwen
De eveneens Londense Lola Young kiest voor een nog rauwere benadering. Haar liedjes gaan over mentale problemen, verslaving en zelfhaat. ‘Nadat haar hit ‘Messy’ – een song over onrealistische verwachtingen in relaties - viraal ging, schoot de pas 24-jarige als een komeet de lucht in. Dat bewijst ook dat de radicale eerlijkheid in haar muziek precies is waar we behoefte aan hebben in de wereld van nu. Zoals OOR omschrijft na haar show op Lowlands: ‘Ze komt te allen tijde oprecht over. Het maakt dat haar liedjes heel veel mensen raken zonder dat ze over clichés gaan.’ Dat mentale strubbelingen en een explosieve groei in bekendheid een zware last kunnen zijn, werd afgelopen september zichtbaar. Nadat Lola Young flauwviel tijdens een concert in New York, annuleerde ze tijdelijk al haar shows.

Zo tekent zich langzaam een patroon af dat het geluid van vandaag bepaalt. Want waar girl power in de jaren ’90 door de Spice Girls vooral werd gevierd met statements over sisterhood en jezelf durven zijn, en Madonna eerder kracht haalde uit provocatie en seksuele bravoure, laten deze Britse en Ierse artiesten zien dat vrouwelijke kracht anno nu er anders uitziet. Kwetsbaarheid is kracht: geen façade van perfectie, maar openheid over pijn, falen en mentale gezondheid. Ciara, Raye en Lola geven er vorm aan op hun eigen manier en het is precies daarom dat we naar de Britse eilanden afreisden. Cheers!

Vorige
Vorige

Zij eisen de nacht op: Deze krachtige vrouwen strijden voor een veiliger Eindhoven

Volgende
Volgende

Lazy Listeners is allesbehalve lui: “het wordt zweterig!”